2025-06-30

Co to jest EUDAMED i po co został utworzony?

Dla wielu producentów i importerów wyrobów medycznych hasło „EUDAMED” brzmi jak kolejna unijna komplikacja. W rzeczywistości to narzędzie, które przy odpowiednim wdrożeniu może znacząco ułatwić funkcjonowanie na rynku wyrobów w Unii Europejskiej.

EUDAMED, czyli europejska baza danych o wyrobach medycznych, została stworzona w celu zwiększenia przejrzystości, poprawy monitorowania bezpieczeństwa oraz wzmocnienia nadzoru nad wyrobami medycznymi i wyrobami do diagnostyki in vitro. Jej podstawę prawną stanowią rozporządzenia MDR (2017/745) i IVDR (2017/746). System ma służyć wszystkim uczestnikom rynku: producentom, importerom, upoważnionym przedstawicielom, jednostkom notyfikowanym, organom krajowym, a w określonym zakresie również pacjentom i użytkownikom końcowym.

Baza pozwala gromadzić i udostępniać w jednym miejscu dane o firmach wprowadzających wyroby na rynek, a także o samych wyrobach, wraz z przypisanymi im identyfikatorami UDI. Zawiera również informacje o jednostkach notyfikowanych oraz wydanych certyfikatach zgodności. Umożliwia śledzenie działań związanych z bezpieczeństwem i nadzorem rynku, a także gromadzi dane o badaniach klinicznych i incydentach związanych z użytkowaniem wyrobów.

W skrócie, EUDAMED ma pełnić funkcję europejskiego centrum zarządzania informacją o bezpieczeństwie i dostępności wyrobów medycznych..

Jakie dane w EUDAMED będą jawne?

Projekt EUDAMED zakłada, że część informacji będzie dostępna publicznie, a część wyłącznie dla wybranych użytkowników, takich jak organy nadzoru, jednostki notyfikowane czy zarejestrowani producenci.

Dane dostępne publicznie obejmują np.: podstawowe informacje o wyrobach, podstawowe dane podmiotów oraz przypisany numer SRN, certyfikaty wydane przez jednostki notyfikowane, niektóre wyniki badań klinicznych i dokumenty podsumowujące bezpieczeństwo i skuteczność.

Z kolei dane dostępne wyłącznie dla uprawnionych użytkowników to m.in.:szczegółowe zgłoszenia incydentów i raporty PMS, dokumentację wewnętrzną dotyczącą badań klinicznych, wymianę informacji między jednostką notyfikowaną a producentem, wszystkie dane wymagające ochrony ze względu na tajemnicę handlową, przepisy RODO lub bezpieczeństwo pacjentów.

Takie rozwiązanie ma zapewnić równowagę między przejrzystością a ochroną poufnych informacji.

Jakie moduły obejmuje EUDAMED?

EUDAMED nie jest jedną wielką tabelą z danymi – to złożony system zbudowany z sześciu niezależnych, ale współpracujących ze sobą modułów. Każdy z nich ma określoną funkcję i służy innym celom regulacyjnym:

  1. Moduł CI/PS – badania kliniczne i badania działania.
  2. Moduł ACTOR – rejestracja producentów, importerów i upoważnionych przedstawicieli (konieczne jest uzyskanie numeru SRN),
  3. Moduł UDI/DEV – rejestracja wyrobów oraz systemów i zestawów zabiegowych,
  4. Moduł NB/CRF – rejestracja certyfikatów i informacji o jednostkach notyfikowanych,
  5. Moduł VGL – zgłaszanie incydentów, działań niepożądanych i PMS,
  6. Moduł MSU – działania organów nadzoru rynku,

Które moduły są już aktywne?

Obecnie aktywne i dostępne do dobrowolnego użytku są trzy z sześciu modułów:

  1. Moduł Actor – aktywny od 2020 r., umożliwia rejestrację organizacji i nadanie SRN.
  2. Moduł UDI/Device – dostępny od października 2021 r., umożliwia rejestrację wyrobów.
  3. Moduł NB/CRF – również dostępny od 2021 r., używany przez jednostki notyfikowane do rejestracji certyfikatów.

Pozostałe trzy moduły (dotyczące nadzoru rynku, incydentów i badań klinicznych) są w przygotowaniu i mają zostać wdrożone w najbliższych miesiącach. Na szkoleniu prowadzonym przez Komisję Europejską w maju 2025 r. zapowiedziano, że komunikat o pełnej funkcjonalności kilku modułów ma zostać opublikowany w lipcu 2025 r.

Od kiedy EUDAMED będzie obowiązkowa?

To pytanie pojawia się regularnie i trudno się temu dziwić, ponieważ przez kilka lat wdrożenie EUDAMED było wielokrotnie przesuwane. Obecnie sytuacja jest jednak jasno określona w przepisach: obowiązek stosowania danego modułu EUDAMED zacznie obowiązywać po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia jego funkcjonalności w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (OJEU).

Nowe zasady zostały wprowadzone na mocy rozporządzenia (UE) 2024/1860, które zmieniło art. 34 MDR oraz odpowiednie przepisy IVDR. Zgodnie z tym rozporządzeniem, nie trzeba już czekać, aż wszystkie sześć modułów EUDAMED będzie gotowych. Każdy moduł może zostać wdrożony niezależnie, jeśli tylko zostanie potwierdzona jego funkcjonalność w wyniku audytu, a Komisja Europejska opublikuje odpowiednie powiadomienie.

Dzięki temu podejściu możliwe jest szybsze uruchamianie obowiązku korzystania z tych części EUDAMED, które są już technicznie gotowe i przetestowane, co znacznie przyspiesza proces pełnego wdrożenia bazy.

Co to oznacza w praktyce?

Jeśli zgodnie z zapowiedziami Komisja Europejska ogłosi w lipcu 2025, że moduły ACTOR, UDI i NB/CRF są gotowe, to ich stosowanie stanie się obowiązkowe po 6 miesiącach, czyli od stycznia 2026 r.

Ale uwaga – ta data nie dotyczy wszystkich wyrobów. Wyjaśnijmy to krok po kroku:

  • jeśli wyrób zostanie po raz pierwszy wprowadzony do obrotu po 1 stycznia 2026 r., to musi zostać zarejestrowany w EUDAMED przed datą wprowadzenia do obrotu (np. producent planuje rozpocząć sprzedaż nowego wyrobu 15 lutego 2026, to przed 15 lutego 2026 musi dokonać rejestracji),
  • jeśli wyrób jest obecnie w obrocie, bo został wprowadzony do obrotu np. w 2024 r. i kolejne egzemplarze będą wprowadzane po 1 stycznia 2026 r., to producent/importer ma czas do 1 lipca 2026 r., aby dokonać rejestracji, (np. wyroby funkcjonujące na rynku od dawna, zgłoszone do URPL, które będą nadal produkowane i sprzedawane po 1 stycznia 2026 mają nieco wydłużony czas na rejestrację w EUDAMED i należy tego dokonać przed 1 lipca 2026.
  • jeśli wyrób jest obecnie w obrocie, ale nie będzie już więcej wprowadzany do obrotu po 1 stycznia 2026 r., to nie trzeba go rejestrować.
  • Importerzy i producenci, którzy już dokonali odpowiednich rejestracji w EUDAMED mogą uznać obowiązek za spełniony.

Znajomość powyższych terminów pozwala firmom lepiej zaplanować działania i uniknąć kumulacji pracy w ostatnim momencie.

Ważne: zgodnie z nowymi przepisami (Rozporządzenie 2024/1860), z dniem, w którym wymagania dotyczące danego modułu stają się obowiązkowe, wcześniejsze krajowe obowiązki rejestracyjne przestają obowiązywać.

A co obecnie z rejestracją w Polsce? Czy trzeba nadal składać zgłoszenia do URPL?

Nie! I to bardzo dobra wiadomość.

Zgodnie z komunikatem Prezesa URPL z 11 maja 2022 r., od momentu wejścia w życie ustawy o wyrobach medycznych (czyli od 26 maja 2022 r.) dopuszczalne jest rejestrowanie wyrobów w EUDAMED bez konieczności składania zgłoszeń lub powiadomień do Prezesa Urzędu.

Co to oznacza w praktyce? Jeśli już zarejestrowałeś wyrób w EUDAMED, to nie musisz robić osobnego zgłoszenia do URPL.  Jeśli jeszcze nie zarejestrowałeś wyrobu, to możesz zrobić to dobrowolnie w EUDAMED już teraz, nawet zanim stanie się to obowiązkiem. Dodatkowo, rejestracja w EUDAMED jest bezpłatna, w przeciwieństwie do zgłoszeń składanych do URPL.

To realna oszczędność czasu i pieniędzy – bez konieczności dublowania dokumentacji. Warto wykorzystać ten czas na spokojne przygotowanie do zmian.

Kiedy najlepiej zacząć rejestrację w EUDAMED?

Najlepiej… już teraz. Choć obowiązek rejestracji zacznie obowiązywać dopiero po ogłoszeniu funkcjonalności modułów, to sam proces warto rozpocząć z wyprzedzeniem. Dlaczego?

Pierwszym krokiem jest uzyskanie numeru SRN (Single Registration Number), który nadawany jest po rejestracji organizacji w module Actor. Ten numer przydziela krajowy organ kompetentny – w Polsce jest to URPL. Czas oczekiwania na SRN może wynieść nawet kilka tygodni, a bez niego nie można przejść do dalszych etapów, takich jak rejestracja wyrobu czy linkowanie importera do producentów.

Rozpoczęcie działań już teraz pozwala:

  • uniknąć spiętrzenia wniosków tuż przed terminem obowiązkowej rejestracji,
  • spokojnie przygotować dane i dokumenty,
  • skorzystać z dobrowolnej rejestracji, która już dziś jest honorowana przez URPL jako spełnienie krajowego obowiązku.

Dobrze przeprowadzona rejestracja na wcześniejszym etapie to realna oszczędność czasu, zasobów i stresu.

Kto nie musi się rejestrować w EUDAMED?

Nie wszystkie podmioty uczestniczące w obrocie wyrobami medycznymi muszą się rejestrować w EUDAMED. Obowiązkowi rejestracji w EUDAMED nie podlegają np. dystrybutorzy i producenci wyrobów na zamówienie, ale…

  • chociaż dystrybutorzy nie muszą rejestrować się w EUDAMED, to w Polsce obowiązuje dodatkowy wymóg rejestracyjny dla szczególnej grupy dystrybutorów . Zgodnie z regulacjami Ustawy o wyrobach medycznych, od 1 lipca 2023 r. prowadzony jest przez URPL elektroniczny Wykaz Dystrybutorów. Rejestracji w nim podlegają tylko ci dystrybutorzy, którzy sprowadzają wyroby medyczne spoza terytorium Polski (ale z UE, w przeciwnym razie są importerami a nie dystrybutorami) i udostępniają je dalej na terytorium RP.
    Dystrybutorzy kupujący wyroby od podmiotów na terenie kraju nie muszą zgłaszać się do wykazu ani rejestrować się w EUDAMED.
  • producenci wyrobów na zamówienie (custom-made devices) nie muszą rejestrować tych wyrobów w EUDAMED w module UDI/DEV. Rejestracja w module ACTOR będzie wymagana jedynie w szczególnych przypadkach, np. w związku ze zgłoszeniem incydentu lub koniecznością powiązania z jednostką notyfikowaną.
    Niezależnie od przepisów unijnych, każdy producent wyrobu wykonanego na zamówienie mający siedzibę w Polsce musi dokonać krajowej rejestracji w elektronicznym Rejestrze producentów, upoważnionych przedstawicieli oraz importerów wyrobów wykonanych na zamówienie.

Jak możemy Ci pomóc? Kompleksowa rejestracja w EUDAMED

W Malon Group oferujemy praktyczne i konkretne wsparcie w zakresie rejestracji podmiotów oraz wyrobów w bazie EUDAMED. Zajmujemy się tym na co dzień – wiemy, jak przeprowadzić ten proces sprawnie i bez zbędnych komplikacji.

Nasze usługi obejmują:

  • wsparcie w skompletowaniu niezbędnych danych do rejestracji
  • sporządzenia odpowiednich pism
  • utworzenie aktywnego konta aktora
  • uzyskanie kodu SRN z URPL
  • aktywację konta aktora
  • wsparcie w utworzeniu dostępu pracownikom Klienta
  • instruktaż obsługi bazy dla pracowników
  • wprowadzenie danych wyrobów
  • powiązanie importera z producentami

Czas realizacji:

  • startujemy w ciągu tygodnia od otrzymania danych
  • po otrzymaniu numeru SRN (czas oczekiwania zależny od URPL, do 1 miesiąca) kończymy rejestracji w ciągu kolejnego tygodnia

Sposób realizacji: w pełni online
Płatność: po zakończeniu rejestracji

Dlaczego warto powierzyć to nam?

  • Oszczędność czasu – nie musisz samodzielnie analizować skomplikowanych przepisów UE, ustaw krajowych, przewodników MDCG i instrukcji obsługi bazy.
  • Minimalizacja błędów – przechodzisz przez proces z konsultantem, który zna bazę i wykonał z sukcesem wiele rejestracji.
  • Bezpieczeństwo i spokój – wiemy, co robimy. Od lat wspieramy producentów i importerów.

Chcesz przygotować się do obowiązków EUDAMED z wyprzedzeniem?
📩 Skontaktuj się z nami – poprowadzimy Cię krok po kroku.


Agnieszka Kosek

Specjalista w zakresie regulacji dotyczących wyrobów medycznych, Senior Consultant