Kompendium importera i dystrybutora – część 1

2026-10-07

Dystrybutor czy importer wyrobów medycznych? Ustal rolę firmy i obowiązki rejestracyjne

Sprzedajesz wyroby medyczne i nazywasz swoją firmę dystrybutorem. Czy to wystarczy, żeby rzeczywiście nim być? Nie. O Twojej roli decyduje przebieg transakcji, a nie nazwa przyjęta w umowie handlowej. Znaczenie ma przede wszystkim to, od kogo nabywasz wyroby i czy konkretne egzemplarze zostały już wprowadzone do obrotu na rynku UE.

Od ustalenia roli zaczyna się określanie obowiązków Twojej firmy. Przyjrzyjmy się więc typowym zakupom, kilku mniej oczywistym sytuacjom i temu, co z tych ustaleń wynika dla rejestracji.

1. Importer i dystrybutor: gdzie przebiega granica?

Załóżmy, że Twoja firma ma siedzibę w UE i kupuje gotowe wyroby pod marką producenta, aby sprzedawać je dalej.

Kupujesz od producenta, importera lub dystrybutora z UE i dalej udostępniasz wyroby na rynku unijnym? Co do zasady działasz jako dystrybutor. Nabywasz je od podmiotu z państwa trzeciego, np. z Chin, i wprowadzasz te egzemplarze do obrotu w UE? Działasz jako importer. Takie rozróżnienie wynika z definicji zawartych w MDR oraz IVDR, dotyczących odpowiednio wyrobów medycznych i wyrobów do diagnostyki in vitro.

Udostępnianie na rynku to dostarczanie wyrobu do dalszej dystrybucji, konsumpcji lub używania w ramach działalności gospodarczej, także nieodpłatnie. Wprowadzenie do obrotu jest jego pierwszym udostępnieniem na rynku unijnym. Pierwszym w UE, a nie pierwszym w Polsce. Przemieszczenie wyrobu z Niemiec do Polski nie oznacza ponownego wprowadzenia go do obrotu w Unii.

2. Dlaczego zaczynamy od faktury?

Tłumacząc z regulacyjnego na nasze: w typowej działalności handlowej kupujesz po to, aby sprzedać. Dlatego zacznij od ustalenia, kto przenosi na Twoją firmę własność wyrobu.

Spójrz na sprzedawcę wskazanego na fakturze. W zwykłej transakcji zakupu to od niego nabywasz wyrób. Sprawdź jego siedzibę i zestaw tę informację z umową oraz dalszą drogą sprzedaży. Nie zaczynaj natomiast od kraju, z którego kurier przywiózł paczkę.

Faktura jest punktem wyjścia, ale nie samodzielnym, bezwyjątkowym testem. Wytyczne MDCG 2021-27 Rev.1 odnoszą się nie tylko do przeniesienia własności, lecz również posiadania lub innych praw do wyrobu. Podkreślają też, że fizyczne przekazanie produktu nie jest konieczne do takiego przeniesienia.

Dlatego sformułowanie „kupujesz po to, aby sprzedać” opisuje typowy przypadek, a nie całą definicję prawną. Udostępnianie może obejmować również przekazanie wyrobów bez pobierania opłaty. Brak ceny sprzedaży nie oznacza automatycznie braku obowiązków związanych z obrotem.

3. Mniej typowe transakcje: sprawdź więcej niż miejsce wysyłki

Paczka jedzie z Chin, ale kupujesz od producenta z UE. Producent unijny może wytwarzać wyroby we własnym zakładzie poza UE i wysyłać je stamtąd bezpośrednio do Ciebie. W sytuacji opisanej w przykładzie 2 wytycznych MDCG to producent wprowadza wyrób do obrotu, a nabywca pozostaje dystrybutorem.

Paczka jedzie z magazynu w UE, ale kupujesz od chińskiego sprzedawcy. Samo przechowywanie towaru w Unii nie dowodzi wcześniejszego wprowadzenia do obrotu. Ustal, czy magazyn jedynie obsługuje logistykę i kto rzeczywiście dokonuje pierwszego udostępnienia. Unijny adres magazynu nie rozstrzyga o Twojej roli.

A co z wyrobem kupowanym poza UE, który wcześniej był już wprowadzony do obrotu w Unii? MDCG wskazuje, że po potwierdzeniu wcześniejszego wprowadzenia tego konkretnego egzemplarza przez innego importera nabywca działa jako dystrybutor. Sama obecność danych importera na opakowaniu nie zastępuje takiego sprawdzenia.

Sam kraj produkcji ani miejsce wysyłki nie przesądzają o Twojej roli. W praktyce warto osobno odtworzyć drogę przesyłki i przebieg transakcji.

4. Ten sam model, dwie dostawy, różne role

Roli nie przypisujesz raz na zawsze całej firmie ani nazwie handlowej wyrobu. Ta sama firma może być importerem jednych egzemplarzy, a dystrybutorem innych. Nie może jednak łączyć obu tych ról w odniesieniu do tej samej sztuki.

Przykład: pierwszą dostawę wyrobu XYZ kupujesz bezpośrednio od chińskiego producenta do sprzedaży w UE. Dla tej dostawy jesteś importerem. Kolejną dostawę tego samego modelu kupujesz od niemieckiego importera, który już wprowadził te egzemplarze do obrotu na rynku unijnym. Dla tej dostawy jesteś dystrybutorem.

Model, marka i producent się nie zmieniły. Zmieniła się droga zakupu, a wraz z nią Twoja rola. Dlatego przy zmianie dostawcy sprawdź ponownie nie tylko cenę i warunki płatności, ale także zakres obowiązków Twojej firmy.

5. Znasz swoją rolę. Gdzie trzeba się zarejestrować?

Poniżej omawiamy standardowy obrót wyrobami. Odrębnych zasad dotyczących wyrobów wykonanych na zamówienie oraz wyrobów przeznaczonych do badań nie obejmujemy tym artykułem.

Importer: rejestracja firmy w Eudamed i powiązanie z producentami

Od 28 maja 2026 r. moduł rejestracji podmiotów w EUDAMED jest obowiązkowy. Importer objęty art. 31 MDR lub art. 28 IVDR rejestruje firmę przed wprowadzeniem wyrobu do obrotu. Dotyczy to także firm kontynuujących wprowadzanie wyrobów od tej daty. Okres przejściowy na uzupełnienie określonych danych o wyrobach nie jest dodatkowym terminem na rejestrację importera.

Polski importer wprowadza wymagane dane do EUDAMED i składa do Prezesa URPL wniosek o wydanie SRN, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o wyrobach medycznych. SRN to numer podmiotu, nie wyrobu. Czas oczekiwania na numer SRN to nawet kilka tygodni. Samo założenie konta użytkownika nie kończy rejestracji firmy.

Po uzyskaniu SRN importer łączy swój wpis z wpisami producentów spoza UE, których wyroby wprowadza do obrotu. Służy do tego funkcja „Link to non-EU manufacturer”. Przy danych producenta widoczne jest powiązanie z importerem, a na koncie importera dostępna jest lista podlinkowanych producentów.

Nie wybierasz z katalogu producenta poszczególnych modeli ani kodów UDI-DI. W zakresie obowiązków i możliwości importera łączy się podmioty, a nie konkretne wyroby. Powiązanie nie oznacza, że importujesz cały asortyment producenta. Nie zastępuje też obowiązku sprawdzenia rejestracji wyrobu wynikającego z art. 13 ust. 4 MDR/IVDR, z uwzględnieniem właściwych przepisów przejściowych.

Kiedy trzeba to zrobić? Art. 30 ust. 3 MDR i art. 27 ust. 3 IVDR przewidują dwa tygodnie od wprowadzenia wyrobu do obrotu na sprawdzenie danych producenta lub upoważnionego przedstawiciela. Nakazują też dodanie danych importera do odpowiednich wpisów. Powiązanie wykonaj przy tej weryfikacji. Organizacyjnie warto przygotować je już przed pierwszym wprowadzeniem wyrobu danego producenta. Nie tworzysz nowego powiązania dla każdej dostawy, jeżeli właściwe powiązanie już istnieje.

A co z krajowymi powiadomieniami importera?

Art. 138 ust. 3 pkt 1 ustawy wiąże zakończenie podstawowego okresu powiadomień z rozpoczęciem stosowania przepisów rejestracyjnych EUDAMED, czyli z 28 maja 2026 r. Punkt 2 zawiera jednak odrębną, 18-miesięczną regulację dla importerów niezarejestrowanych zgodnie z art. 31 MDR. Nie można jej automatycznie stosować do importera, który już się zarejestrował.

URPL w komunikacie z 25 maja 2026 r. wskazuje dalsze powiadomienia do 27 listopada 2026 r. dla opisanej grupy wyrobów. W naszej ocenie nie ma dostatecznej podstawy do odnoszenia tej reguły również do zarejestrowanego importera wyłącznie dlatego, że producent korzysta jeszcze z okresu przejściowego na rejestrację wyrobu. To rozbieżność interpretacyjna wymagająca odrębnej oceny, a nie bezwarunkowy obowiązek wynikający z samego komunikatu.

Osobno pozostaje obowiązek aktualizacji wcześniejszych krajowych powiadomień. Zgodnie z art. 139 ustawy do dnia 1 stycznia 2031 r. odpowiednie zmiany zgłasza się Prezesowi URPL w terminie 7 dni od powzięcia informacji o zmianie. W przypadku powiadomień chodzi m.in. o zmianę nazwy lub adresu podmiotu, który dokonał powiadomienia, albo autoryzowanego przedstawiciela wskazanego w dotychczasowych danych.

Dystrybutor: krajowy wykaz dystrybutorów wynikający z ustawy

W roli dystrybutora nie rejestrujesz się w EUDAMED. Obowiązek krajowy wynika z art. 21 ustawy o wyrobach medycznych. Przepis dotyczy wykazu dystrybutorów z siedzibą w Polsce oraz pierwszego udostępnienia wyrobu na terytorium Polski.

Typowym przykładem jest polska firma, która kupuje wyroby w Niemczech i sprowadza je do sprzedaży w Polsce. Po uzyskaniu dostępu do wykazu wpisujesz dane firmy i wyrobów. Informacje o danym wyrobie wpisujesz w terminie 7 dni od jego pierwszego sprowadzenia do Polski przez Twoją firmę. Nie chodzi o pierwszą sprzedaż ani o ponawianie wpisu przy każdej kolejnej dostawie tego samego wyrobu. Wpis obejmuje m.in. Basic UDI-DI, dane producenta oraz rodzaj i nazwę handlową wyrobu. Jeżeli dane wyrobu są dostępne w EUDAMED, po podaniu Basic UDI-DI wykaz może automatycznie uzupełnić część pól, w tym dane producenta i nazwę handlową, ponieważ bazy są połączone. Nie kończy to jednak wpisu. Sprawdź zgodność pobranych informacji z etykietą, uzupełnij pozostałe wymagane pola i zatwierdź dane.

Nie każdy wyrób musi mieć nadany Basic UDI-DI. Dla wyrobów, których ten obowiązek jeszcze nie dotyczy, instrukcja wykazu przewiduje odpowiednią ścieżkę ręcznego wprowadzenia danych.

Kupujesz wyłącznie od polskich dostawców wyroby znajdujące się już w krajowym obrocie? Sam status dystrybutora nie uruchamia obowiązku związanego z rejestracją w wykazie.

Firma łącząca import z dystrybucją transgraniczną może natomiast podlegać obu systemom rejestracji.

6. Co zrobić przed kolejnym zakupem?

Uporządkuj drogi zakupu. Dla każdej zapisz dostawcę, przebieg transakcji i ustaloną rolę firmy. Następnie sprawdź rejestrację, powiązania z producentami oraz ewentualne wpisy do wykazu dystrybutorów. To praktyczna rekomendacja, która pomaga nie analizować tej samej sytuacji od początku przy każdym zamówieniu.

W kolejnym artykule przejdziemy do sprawdzeń przed sprzedażą: co zweryfikować poza oznakowaniem CE i czym różnią się zadania importera oraz dystrybutora.

Potrzebujesz pomocy w ustaleniu roli swojej firmy lub obowiązków rejestracyjnych? Zapraszamy na bezpłatną konsultację w Malon Group.


Agnieszka Kosek

Specjalista w zakresie regulacji dotyczących wyrobów medycznych, Senior Consultant